چرا طلا برخلاف انتظار در روزهای جنگ ارزان شد؟
به گزارش جهان آنلاین، محمد کشتیآرای، عضو هیئترئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، در گفتوگو با ایسنا به بررسی نوسانات اخیر بازار طلا و سکه در ایران و جهان پرداخت و دلایل کاهش قیمتها را تشریح کرد.
به گفته او، تشدید تنشهای منطقهای و افزایش نگرانیهای ناشی از جنگ معمولاً تقاضا برای طلا را بهعنوان دارایی امن افزایش میدهد؛ اما این بار بازار جهانی برخلاف روند معمول حرکت کرده و شاهد افت قیمت این فلز گرانبها بوده است.
کشتیآرای در توضیح عوامل اثرگذار بر بازار گفت: تحولات اقتصادی همواره از شرایط سیاسی تأثیر میپذیرند و اظهارنظرها و تصمیمهای سیاسی میتوانند مسیر حرکت بازارهای مختلف را تغییر دهند.
او با اشاره به نوسانات اخیر بازارهای داخلی افزود: طی روزهای گذشته، انتشار خبرهایی درباره پیشرفت مثبت مذاکرات ایران و آمریکا باعث شد قیمت ارز، طلا و سکه بهطور همزمان و ناگهانی کاهش پیدا کند. این اتفاق در حالی رخ داد که بازار جهانی طلا در روز یکشنبه تعطیل بود.
با این حال، پس از آنکه خبرهای مثبت درباره مذاکرات تأیید نشد و احتمال ادامه شرایط جنگی بیشتر مورد توجه قرار گرفت، قیمتها دوباره به سطوح روز قبل بازگشتند. به گفته این کارشناس، واکنش سریع بازار به مواضع سیاسی نشان میدهد که این اظهارنظرها میتوانند بلافاصله بر نرخ ارز تأثیر بگذارند. در همین حال، کانالهای تلگرامی و دیگر بسترهای فضای مجازی نیز اخبار و تحولات را با سرعت زیادی منتشر میکنند و بر فضای بازار اثر میگذارند.
مداخله بانک مرکزی چه تأثیری بر بازار داشت؟
عضو هیئترئیسه کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران در پاسخ به پرسشی درباره سیاستهای بانک مرکزی برای کنترل بازار و تفاوت آن با دورههایی که حراج یا پیشفروش سکه انجام میشد، به اقدامات اخیر این بانک اشاره کرد.
به گفته کشتیآرای، زمانی که نرخ ارز از ۲۷۰ هزار تومان عبور کرد، بانک مرکزی با ورود دو میلیارد دلاری به بازار، اقدامات خود را آغاز کرد. همچنین امکان دریافت اسکناس تا سقف ۱۰ هزار دلار از طریق بانکهای مشخص فراهم شد.
او معتقد است این اقدامات تأثیر مثبتی بر بازار گذاشت و توانست روند افزایشی نرخ ارز و بهدنبال آن رشد قیمت طلا در بازار داخلی را متوقف کند. در نتیجه، بازار تا حدی به ثبات رسید و از ادامه جهش قیمت طلا و سکه جلوگیری شد.
کشتیآرای با اشاره به تجربههای قبلی در زمینه عرضه سکه توضیح داد که در گذشته انتقادهایی درباره کاهش ذخایر طلای کشور بر اثر واگذاری سکهها مطرح شده بود. از این رو، مدیریت شرایط جدید بازار و تنظیم عرضه به رویکرد متفاوتی نیاز داشت.
چرا قیمت جهانی طلا از اوج خود فاصله گرفت؟
کشتیآرای در ادامه به روند قیمت جهانی طلا پرداخت و گفت بهای هر اونس طلا در مقطعی از ۵۰۰۰ دلار نیز فراتر رفت، اما پس از آن وارد مسیر نزولی شد.
او یکی از مهمترین دلایل این کاهش را نیاز مالی دولتها برای تأمین هزینههای مختلف، بهویژه مخارج دفاعی و تقویت توان نظامی، دانست. به گفته او، برخی کشورها برای تأمین این هزینهها به فروش ذخایر طلای خود روی آوردند. افزایش عرضه طلا در بازارهای جهانی نیز در نهایت به کاهش قیمتها منجر شد.
این کارشناس بازار طلا با اشاره به نرخ تورم در کشورهای مختلف پیشبینی کرد که فروش ذخایر طلا ممکن است همچنان ادامه داشته باشد. بر همین اساس، او احتمال افزایش چشمگیر قیمت جهانی طلا در کوتاهمدت و میانمدت را پایین دانست و بعید ارزیابی کرد که قیمتها بهزودی دوباره به سطوح بالاتر از ۴۵۰۰ دلار بازگردند.
از نظر کشتیآرای، در صورت بروز نوسان نیز احتمال دارد قیمت طلا عمدتاً در محدوده ۴۰۰۰ دلار باقی بماند. او با اشاره به نزدیک شدن به پایان سال میلادی و قرار داشتن در آستانه ماه نوامبر گفت که برای ارزیابی دقیقتر وضعیت بازار، باید شرایط را در اواسط ماه دسامبر بار دیگر بررسی کرد.
چرا جنگ برخلاف انتظار باعث افزایش قیمت طلا نشد؟
کشتیآرای با اشاره به رفتار متفاوت بازار جهانی طلا در جریان تنشهای اخیر خاورمیانه تأکید کرد که در تجربههای تاریخی، معمولاً افزایش نااطمینانی و وقوع جنگ به رشد قیمت طلا منجر میشود؛ اما این بار، با وجود تنشهای منطقهای و نوسانات قیمت نفت، روند بازار برخلاف این قاعده پیش رفت.
او فروش ذخایر طلا از سوی برخی کشورها برای تأمین هزینههای دفاعی را نخستین عامل این اتفاق دانست، اما در ادامه به نقش کاهش رشد اقتصادی و افت تقاضا نیز اشاره کرد.
به گفته این کارشناس، جنگ میتواند روند رشد اقتصادی بسیاری از کشورها را متوقف کند. در دورههایی که اقتصاد کشورها رشد مناسبی دارد، بخشی از درآمدهای ارزی آنها به طلا تبدیل میشود؛ اما با افزایش تنشها، بالا رفتن قیمت نفت و کاهش فعالیتهای اقتصادی، تمایل به خرید طلا و تبدیل درآمدهای ارزی به این دارایی نیز افت میکند.
کشتیآرای در پایان تأکید کرد که ترکیب افزایش عرضه ناشی از فروش ذخایر طلا و کاهش تقاضا در پی کند شدن رشد اقتصادی، باعث شده است برخلاف انتظار معمول، قیمت جهانی طلا در شرایط جنگی کاهش پیدا کند. از نگاه او، در وضعیت فعلی نشانه مشخصی از فراهم شدن زمینه برای افزایش قیمت طلا در بازارهای جهانی دیده نمیشود.