ونس مذاکرات محرمانه با ایران را برای دستیابی به توافقی تازه پیش میبرد
نقش پررنگ ونس در این روند نشان میدهد که او خود را مسئول پایان دادن به درگیری میان آمریکا و ایران میداند؛ جنگی که از نگاه وی یکی از عوامل اصلی شکستهای سنگین جمهوریخواهان در انتخابات این هفته بوده است. حضور مستقیم معاون رئیسجمهور همچنین اهمیت دور تازه مذاکرات غیرمستقیم را افزایش داده و آن را به سطوح بالاتری در دولت آمریکا رسانده است.
مقامهای آمریکایی و منابع منطقهای میگویند دونالد ترامپ در شرایط فعلی ترجیح میدهد فرصت بیشتری به مسیر دیپلماسی داده شود تا مشخص شود آیا امکان دستیابی به توافق وجود دارد یا خیر.
ترامپ روز جمعه در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره پیام خود به ایران گفت: «ما با آنها در حال گفتوگو هستیم.»
با این حال، در صورت تغییر موضع رئیسجمهور آمریکا و صدور دستور برای ازسرگیری حملات، ارتش این کشور آمادگی دارد در مدتزمان نسبتاً کوتاهی عملیات نظامی جدیدی را آغاز کند.
منابع مطلع از روند مذاکرات میگویند ونس تقریباً هر روز با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، فیلد مارشال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان و دیگر میانجیگران درباره گفتوگو با ایران رایزنی کرده است.
استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، و جارد کوشنر، مشاور و داماد دونالد ترامپ، نیز در این تلاشها مشارکت دارند.
به گفته منابع آگاه، ونس و میانجیگران قطری و پاکستانی درباره برگزاری یک نشست فنی در سطح کارشناسی میان نمایندگان آمریکا و ایران در روزهای آینده گفتوگو کردهاند. با وجود این رایزنیها، چنین نشستی هنوز برگزار نشده است.
دفتر معاون رئیسجمهور آمریکا نیز از اظهارنظر درباره این گزارش خودداری کرده است.
ونس پیش از آغاز جنگ در اواخر فوریه، از جمله چهرههای بدبین در حلقه نزدیکان ترامپ نسبت به ورود آمریکا به جنگ بود و بهجای اقدام نظامی، از پیگیری راهکارهای دیپلماتیک حمایت میکرد.
او در ماه آوریل ریاست هیئت مذاکرهکننده آمریکا را در نشست مربوط به ایران در اسلامآباد بر عهده داشت و شخصاً در گفتوگوهایی شرکت کرد که در ماه ژوئن به امضای تفاهمنامهای (MOU) میان تهران و واشنگتن انجامید.
پس از آن نیز ونس هدایت هیئت آمریکایی را در یکی از دورهای مذاکرات مستقیم با ایران در سوئیس بر عهده گرفت. این مذاکرات با تعهد ایران برای دعوت از بازرسان سازمان ملل بهمنظور بازدید از تأسیسات هستهای کشور به پایان رسید.
با این حال، مدت کوتاهی بعد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران حملات به کشتیها را از سر گرفت؛ اتفاقی که در نهایت به فروپاشی تفاهمنامه میان دو کشور منجر شد.
بر اساس گزارش آکسیوس، ونس حدود دو هفته پیش نامهای برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرد و در آن پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات مستقیم را مطرح ساخت.
رضایی از نزدیکترین افراد به مجتبی خامنهای، رهبر معظم ایران، و از محرمان اسرار او توصیف شده است. مقامهای ایرانی نیز گفتهاند ارسال این نامه از سوی ونس گامی مثبت در مسیر احیای مذاکرات بوده است.
معاون رئیسجمهور آمریکا روز چهارشنبه اعلام کرد که جنگ یکی از دلایل اصلی شکست جمهوریخواهان در انتخابات بوده است.
منابعی که در تلاشهای میانجیگرانه مشارکت دارند، میگویند مذاکرات با پیشرفتهایی همراه بوده، اما روند دستیابی به نتیجه همچنان بسیار کند پیش میرود.
در همین چارچوب، دونالد ترامپ صبح جمعه با شیخ تمیم آل ثانی، امیر قطر، درباره تلاشهای دوحه برای کاهش اختلافات میان تهران و واشنگتن و نزدیک کردن مواضع دو طرف به یکدیگر گفتوگو کرد.
طبق بیانیه دفتر امیر قطر، شیخ تمیم در این گفتوگو بر اهمیت تداوم رایزنیها و استفاده از راهکارهای دیپلماتیک برای حل اختلافات تأکید کرد. او همچنین خواستار جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها در منطقه و تضمین آزادی کشتیرانی و امنیت تأمین انرژی شد.